مالیات واسطه گری
مالیات واسطه گری
شغل واسطه گری و دلالی امروزه شکل نوینی به خود گرفته است و می توان گفت که واسطه ها نقطه اتصال و پیوند دهنده بسیاری از کسب و کارها به یکدیگر هستند. درآمد حاصل از شغل دلالی و واسطه گری با توجه به نوع آن می تواند بسیار قابل توجه باشد مثل دلال های و واسطه های بزرگی که پل ارتباطی میان تولید کنندگان و مصرف کنندگان هستند. از این رو مطابق قوانین کشور، تمامی فعالان این حوزه ملزم به ارائه اظهارنامه و پرداخت مالیات خواهند بود. اگر یکی از اهداف وضع قوانین مالیاتی برقراری و اجرای عدالت اقتصادی است پس باید شفاف سازی درآمد واسطه ها و دلال ها از طریق اظهارنامه و ارائه مدارک معتبر انجام پذیرد. برای پرداختن به موضوع مهمی چون مالیات مشاغل واسطهگری و دلالی لازم است که توضیحات لازم را به صورت جامع و کامل تر بیان کنیم از این رو در این مقاله از سایت ستایش تراز آسیا به صورت مفصل و دقیق به موضوع مالیات واسطهگری می پردازیم.
تعریف مالیات واسطه گری و مالیات دلالی
ابتدا باید یک تعریف درست و بهروزی از واسطه گری و دلالی ارائه دهیم؛ شاید تعریفی که شما از فعالیت واسطه گری و دلالی دارید مرتبط با همان معنای قدیمی است اما باید گفت که به طور کلی واسطه گری و دلالی به فعالیت هایی گفته می شود که بین فروشنده و خریدار برای انجام معامله ارتباط برقرار می کنند که این ارتباط می تواند منجر به ارتباط مستقیم یا غیر مستقیم خریدار و فروشنده شود. این فعالیت ها می تواند در ابعاد یک معامله کوچک املاک باشد که توسط یک فرد انجام می شود و هدف برقراری ارتباط خریدار و فروشنده به صورت مستقیم است و یا یک شرکت یا شخص که نقش واسطه را بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان ایفا می کند و در این نوع، هدف برقراری ارتباط غیر مستقیم بین دو طرف معامله است به گونه ای که این واسطه ها کالا یا محصولات را خریداری کرده و خود به مصرف کننده می فروشند. پس می توان گفت که واسطه گری به دو دسته تقسیم می شود گروه اول که هدفشان رساندن مستقیم خریدار به فروشنده است و گروه دوم که هدفشان رساندن محصول یا خدمات به مشتری است. از آنجایی که در هر دو دسته افراد یا شرکت ها مبلغی را به عنوان کمیسیون یا حق العمل دریافت می کنند مطابق قوانین کشور می بایست بخشی از این درآمد را به عنوان مالیات به دولت پرداخت نمایند. همچنین برای شفاف سازی اقتصادی تمامی واسطه ها و دلال ها می بایست در سامانه الکترونیکی سازمان امور مالیاتی ثبت نام کنند و نسبت به تشکیل پرونده مالیاتی خود اقدام نمایند و به صورت سالانه تمامی درآمد و فعالیت های اقتصادی خود را در قالب اظهارنامه مالیاتی ارائه دهند.
قوانین مالیاتی مربوط به واسطهگری
مطابق قوانین مالیاتی مربوط به واسطه گری، مالیات این گروه شغلی از درآمد حاصل از کمیسیون پس از کسر معافیت های قانونی محاسبه خواهد شد که درصد و چگونگی محاسبه آن را در بخش بعدی بیان خواهیم کرد. بنابراین ثبت نام در سامانه امور مالیاتی و انجام تکالیف مالیاتی جز الزامات خواهد بود و چناچه این مودیان اظهارنامه و درآمد خود را ثبت نکنند مالیات آن ها از روش علی الراس محاسبه خواهد شد که عدد محاسبه شده با این روش غالبا بیشتر از مالیات واقعی خواهد بود. همچنین واسطه ها باید تمامی اطلاعات مربوط به قراردادها، بارنامهها و مدارک مالی را ثبت و نگهداری کنند. بنابراین برای جلوگیری از جرایم مالیاتی و محاسبه مالیات به روش علی الراس، ضروری است که مودیان ضمن رعایت قوانین مالیاتی واسطهگری و ارائه اظهارنامه در موعد مقرر از راهنمایی های یک مشاور مالیاتی برای انجام بهتر تکالیف مالیاتی استفاده نمایند.
نرخ مالیات واسطه گری در معاملات
همان طور که در بخش های ابتدایی مقاله اشاره کردیم واسطه گری در دو دسته بندی و گروه قرار می گیرد و نرخ و محاسبه مالیات در هر دو گروه متفاوت از دیگری خواهد بود. گروه اول که در نقش واسطه خریدار را به فروشنده می رساند؛ نرخ مالیات واسطهگری بر اساس ماده 131 قانون مالیات مستقیم تعیین میشود. نرخ مالیات واسطهگری در معاملات حدود 48 درصد از درآمد واسطهگری خواهد بود. بدین صورت که درآمد حاصل از کمیسیون در 48 درصد ضرب شده تا سود حاصل از آن بدست آید. سپس از این سود که به عنوان پایه مالیاتی در نظر گرفته شده است معافیت سالانه کسر خواهد شد و مطابق جدول زیر نرخ مالیات با توجه به بازه درآمدی تعیین می شود.
| نرخ مالیات | بازه درآمد مشمول مالیات |
| ۱۵ درصد | تا ۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۲۰۰ میلیون تومان) |
| ۲۰ درصد | از ۲,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان) |
| ۲۵ درصد | بالاتر از ۴,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (بیش از ۴۰۰ میلیون تومان) |
مالیات مشاغل واسطهگری و دلالی (خرده فروشان و عمده فروشان)
اما محاسبه مالیات گروه دوم متفاوت خواهد بود و با توجه به اینکه ماهیت واسطه گری گروه دوم نسبت به گروه اول تغییر می کند لذا به تبع آن قوانین مالیاتی نیز تغییر خواهد کرد. هدف گروه دوم همان طور که پیشتر نیز اشاره کردیم ارتباط سازی غیر مستقیم خریدار و فروشنده است؛ با یک مثال این موضوع را روشن خواهیم ساخت. به عنوان مثال شرکت هایی که کالاها و خدمات را از فروشندگان و تولیدکنندگان خریداری می کنند و خود به خریدار نهایی می فروشند در گروه دوم واسطه ها قرار دارند. در واقع در این شکل از دلالی، خریدار و فروشنده کمیسیون را مستقیم به حساب دلال واریز نمی کنند بلکه دلال کالاها یا خدمات را از فروشنده دریافت کرده و مبلغ آن را محاسبه می کند و بعد این محصولات را به خریدار می فروشد و خریدار نهایی مبلغ معامله را به حساب واسطه واریز می کند. با توجه به این تعریف واسطه و دلال ها در این شکل می توانند خرده فروش یا عمده فروش به حساب آیند پس قوانین مالیاتی برای این گروه مطابق قوانین خرده فروشان و عمده فروشان خواهد بود. محاسبه مالیات دلالی این گروه بر اساس ماده 131 قانون مالیات مستقیم انجام می پذیرد و برای اشخاص حقیقی با نرخ پلکان 15 تا 25 درصد و برای شرکت ها و اشخاص حقوقی با نرخ ثابت 25 درصد محاسبه می شود. با توجه به اینکه واسطه گری به عنوان خرده فروشی باشد یا عمده فروشی شمول یا عدم شمول مالیات بر ارزش افزوده متفاوت خواهد بود. همچنین برای خرده فروشان ممکن است معافیت های وجود داشته باشد که این موضوع نیازمند بررسی جزئی تر و دقیق تر می باشد.
اهداف و ضرورت اجرای مالیات واسطهگری
علاوه بر شفافیت مالی و اجرای عدالت اقتصادی و مالیاتی، اخذ مالیات از دلال ها و واسطه ها می تواند مانع بزرگی بر سر راه فعالیت های سوداگری در بازارهای مالی باشد که این مورد به شدت به نفع اقتصاد و کنترل تورم خواهد بود. هر چقدر هدایت نقدینگی به سمت بخشهای مولد اقتصادی بیشتر شود مهار تورم آسان تر شده و می توان با کنترل بهتر بازارهای مالی از ایجاد حبابهای قیمتی در بازار کالاهای سرمایهای جلوگیری کرد. البته باید خاطرنشان کرد که تمامی این اهداف زمانی محقق خواهد شد که هم مودیان و هم دولت نسبت به اجرای قوانین جدیت لازم را داشته و در کنار وضع قوانین به فکر اتخاذ تصمیم های راهبردی برای حرکت رو به جلوی اقتصاد کشور نیز باشند. نتیجهگیری در قوانین مالیاتی تمامی واسطه ها و دلال ها موظف به پرداخت مالیات از درآمد حاصل از کمیسیون و حق العمل خود هستند و با توجه به دسته بندی واسطه ها، نرخ و نحوه محاسبه هر کدام متفاوت از دیگری خواهد بود زیرا ماهیت فعالیت اقتصادی آن ها تغییر خواهد کرد. تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که به شغل واسطه گری مشغول هستند میبایست در سامانه الکترونیکی سازمان امور مالیاتی ثبت نام کرده و پرونده مالیاتی خود را تشکیل دهند تا در موعد مقرر اظهارنامه مالیاتی را تسلیم سازمان کنند. در صورت عدم ارسال اظهارنامه، مالیات به روش علی الراس محاسبه خواهد شد که این موضوع در 90 درصد موارد به ضرر مودی خواهد بود زیرا مبلغ مالیات بیشتر از میزان واقعی محاسبه خواهد شد. برای جلوگیری از این مشکلات و رعایت الزامات قانونی بهتر است انجام کارهای مالیاتی خود را به شرکت های ارائه دهنده خدمات مالی و حسابداری بسپارید. ستایش تراز آسیا با 15 سال سابقه در زمینه مدیرت مالی و مشاوره مالیاتی با ارائه خدمات حسابداری و مالیاتی انجام تمامی امور مالیاتی را برای شما تسهیل و تسریع ساخته است.
